Reageert je baby heftig op melk? Dit moet je weten over koemelkallergie

Koemelkallergie bij baby's komt voor bij 1 tot 3% van alle baby's [1-3] en kan tot uiteenlopende klachten leiden. Consumeer je als moeder koemelk en geef je borstvoeding? Dan kunnen de melkeiwitten via de borstvoeding bij je kindje terechtkomen. Bij borstgevoede baby's komt een koemelkeiwitallergie duidelijk minder vaak voor (0,5%) dan bij flesgevoede baby's [3, 4]. Het is belangrijk om de symptomen te herkennen en te begrijpen, al kan dat soms lastig zijn vanwege de wisselende klachten [2, 5]. In deze blog bespreken we de symptomen, oorzaken en diagnose van koemelkallergie bij baby's.

Wat is koemelkallergie?

Bij een koemelkallergie reageert het immuunsysteem van je baby heftig op de eiwitten in koemelk. Normaal richt het immuunsysteem zich op indringers zoals bacteriën en virussen, maar bij kinderen met koemelkallergie ook op deze melkeiwitten. Dit kan klachten veroorzaken die voor je kleintje behoorlijk vervelend zijn. Koemelkallergie wordt vaak al in de eerste vier levensmaanden vastgesteld. Een groot deel van de kinderen groeit er in de loop van de tijd overheen, meestal voor het derde levensjaar [1, 2, 6].

Wist je dat dit de meest voorkomende voedselallergie bij baby's is [3]? Helaas brengt deze allergie vervelende klachten met zich mee, die niet altijd makkelijk te herkennen zijn.

Oorzaken van koemelkallergie

Vaak is er geen specifieke oorzaak aan te wijzen voor het ontstaan van een koemelkallergie. Wel kan genetische aanleg een rol spelen bij het ontwikkelen van allergieën, waaronder koemelkallergie. Komen allergieën vaker voor binnen het gezin? Dan kan dit het risico voor je kleintje vergroten [6].

Symptomen van koemelkallergie bij baby's

De volgende klachten kunnen optreden vanaf een paar minuten tot ongeveer twee uur na het drinken van koemelk, en kunnen wijzen op een koemelkallergie:

• Jeuk, eczeem en/of netelroos
• Krampjes
• Overgeven
• Verstopping (obstipatie) en/of diarree
• Benauwde of piepende ademhaling (wheezing)

[2, 3]

De ernst van de klachten kan sterk uiteenlopen, en deze lijst is niet volledig - je kindje kan ook heel andere symptomen vertonen en toch een koemelkallergie hebben. Daarom moet een koemelkallergie altijd door een arts worden vastgesteld. Heb je het idee dat je baby sterk reageert op zijn melkvoeding? Neem dan altijd contact op met het consultatiebureau of je huisarts [3].

Impact op de ontwikkeling van de baby

Koemelkallergie kan invloed hebben op de ontwikkeling van je baby, en kan leiden tot problemen zoals ondervoeding of een tragere groei. Vermoed je een koemelkallergie? Raadpleeg dan altijd het consultatiebureau of je huisarts. Zij kunnen de symptomen beoordelen, je doorverwijzen naar een arts of specialist voor een diagnose, en je eventueel doorverwijzen naar een diëtist voor passend advies over de beste (dieet)behandeling voor je baby [5-7].

Diagnose van koemelkallergie

Het stellen van een diagnose kan enige tijd in beslag nemen. Meestal bespreekt een arts de klachten, wanneer deze ontstonden, wat je kindje drinkt (en mogelijk al eet), en vraagt ook naar allergieën binnen de familie en de algemene gezondheid. Er zijn verschillende testen die hierbij kunnen helpen, waaronder bloedtesten, huidtesten en dubbelblinde voedselprovocatietesten [1, 3, 5, 8].

Bij een medisch vastgestelde koemelkallergie is het belangrijk om melkeiwitten uit koemelk te vermijden. Een arts of diëtist kan helpen bij het vinden van geschikte voeding voor je kindje [1, 3]. Belangrijk om te weten: ook geitenmelk flesvoeding is géén geschikt alternatief bij een medisch vastgestelde koemelkallergie, vanwege het aanzienlijke risico op een kruisreactie [7, 9]. Is er echter geen sprake van een koemelkallergie, maar van een koemelk-intolerantie? Dan kan geitenmelk flesvoeding wél een geschikt alternatief zijn [10].

Tips voor ouders

Omgaan met een baby met een voedselallergie kan een uitdaging zijn. Een aantal algemene tips:

• Volg de adviezen van de specialist en/of diëtist op.
• Ga niet zelf experimenteren met het weglaten van verdachte voedingsmiddelen - de kans op tekorten aan belangrijke voedingsstoffen is groot [3, 6].
• Leer voedseletiketten lezen, zodat je het allergeen (of sporen ervan) herkent.
• Communiceer met de kinderopvang en andere verzorgers over de allergie en hoe hiermee om te gaan.
• Wees voorbereid op noodsituaties: houd altijd een actieplan en eventuele medicatie bij de hand.
• Zoek steun bij andere ouders van kinderen met voedselallergieën.

Referenties:

1. Koletzko, S., Niggemann, B., Arato, A., Dias, J.A., Heuschkel, R., Husby, S., Mearin, M.L., Papadopoulou, A., Ruemmele, F.M., Staiano, A., Schäppi, M.G., Vandenplas, Y. Diagnostic approach and management of cow's-milk protein allergy in infants and children: ESPGHAN GI Committee Practical Guidelines. J Pediatr Gastroenterol Nutr, 2012; 55.
2. D'Auria, E., et al. Cow's Milk Allergy: Immunomodulation by Dietary Intervention. Nutrients, 2019; 11(6).
3. Lifschitz, C. and Szajewska, H. Cow's milk allergy: evidence-based diagnosis and management for the practitioner. Eur J Pediatr, 2015; 174(2): p. 141-50.
4. Mehaudy, R., et al. Cow's milk protein allergy; new knowledge from a multidisciplinary perspective. Arch Argent Pediatr, 2022; 120(3): p. 200-206.
5. van den Hoogen, S.C.T.A., et al. Suspected cow’s milk allergy in everyday general practice: a retrospective cohort study on health care burden and guideline adherence. BMC Research Notes, 2014; 7(1): p. 507.
6. Flom, J.D. and Sicherer, S.H. Epidemiology of Cow's Milk Allergy. Nutrients, 2019; 11(5).
7. Arasi, S., Cafarotti, A., and Fiocchi, A. Cow's milk allergy. Curr Opin Allergy Clin Immunol, 2022; 22(3): p. 181-187.
8. Vandenplas, Y., et al. Algorithms for managing infant constipation, colic, regurgitation and cow's milk allergy in formula-fed infants. Acta Paediatr, 2015; 104(5): p. 449-57.
9. Rodríguez del Río, P., et al. Allergy to goat's and sheep's milk in a population of cow's milk-allergic children treated with oral immunotherapy. Pediatr Allergy Immunol, 2012; 23(2): p. 128-32.
10. Bahbah WA, ElHodhod M, Salah M, AlRefaee F, AlTuraiki M, Mousa S, Al Mehaidib A, Ayesh WH, El-Bazzar AN, El Haddad J, El Khashab HY, El Zawahry A, Hasosah M, Shaaban SY, Vandenplas Y. A Survey to Identify the Current Management of Cow's Milk Disorders and the Role of Goat Milk-Based Formulas in the Middle East and North Africa Region. Nutrients. 2022 Mar 3;14(5):1067.